نویسنده: عدنان ذبیحی و نوری شهابی
تاریخ: پنجشنبه ٥ آبان ۱۳٩٠

سةرنجی ذیان و بةرهةمةکانی مةلا حامید بیَسارانی «کاتب الاسرار»

عومةر فارِوقی

هةم دیسان وةرزی ثاییزة و زةردی خةزان زنجیرة ضیای کؤسالآنی داثؤشیوة و ئةم شاخة ثرِ ثیت و بةرةکةتةیش ئامیَزی طةرم و لة میَذینةی خؤی بؤ طةلآوةریوةکان و درِک و دالَة با ئاوردةکان و سةرتؤثی طولآلَة و بةیبون و نةسرین و سةولَة رِةنط ئالَةکانی سةولآوا ئاوةلآ کردوة و هةموویانی لة ثةنای تاشة بةردةکان و ئةشکةوت و کانیاو و دؤلَ و شیو و بةرز و نزمی ثةیکةرةی خؤی حةشارداوة تا ثاش تیَثةرِینی سةرماوةز و رِیَبةندان و خاتوو زمهةریر و سةهؤلَ و شةختةی رِةشةمة کة خاکی ثاک هةناسةی ثرِ لة تاسةو ئاواتی بةرةو بةرزاییةکانی ئاسمان هةلَدةکیَشی، ئةوانیش بة قاسثةی کةو و جریوةی بالَندة رِةنطینن ثةلةکانی کوردستان لة خةونی زستانی رِاثةرن و هاورِآ لةطةلَ میَلاقةو شةنطة بیزا و کنطةر و رِیَواسی ترش و ناسک و لووشة و مةنآ و کاشمة و کةما سةلآی بآداری و نوآ بوونةوةی جیهان لة وةرزی بوذیَنةر و بذویَنی بةهار و نةورؤزی ئاطر ثاریَزدا بطةییَننة شار و طوند و کؤخ و کاخ و شةقامةکانی دووکةلَ و سآ ضةرخة و ماتؤرِسیکلةت و لؤری بار هةلَطر و ئیطزؤزی ناساز و دووکةلَی رِةش و کؤخةی ثیرة مرؤظی مةینةت و هةذاری و ئیَمةش بةدابی جاران خؤمان و ثیَنووسةکةمان رِوو بکةینةوة بیَشکةو طاوارةی عیلم و عیرفان لة بیَسارانی مةلا مستةفا و شیَخ عةبدولسةلام و مةلا حامیدی «کاتب الاسرار» و فرةیةک لةوانةی ناویان تؤمار نةکراوة و بةم نةسلَةی ئیَستایشةوة کة بة هیواین وةجاخی ثیَشینیانی خؤیان رِوون و نوورانی رِا بطرن و ئیزن و دةرفةتی ئةوة بة ئةهریمةنی جةهل و خؤرافات و نةزانی و نةزان خؤشةویست نةدةن کة ئةو وةجاخة رِووناکانة کویَر بکاتةوة و شوکر بؤ یةزدانی مةزن کة ئةمرِؤ کة بیَساران هةروا ناودارة و هةروا لة باوةشی کؤسالآن و هةورامان و ذاوةرؤدا و بة هیمةتی رِؤلَة بلیمةت و هةلَکةوتوةکانی دةروازةی عیلم و زانایی خواثةرستانةیان ئاوةلآ کردة و بةرةی نةیار و نةزانیان تؤرانة.

من ثیَم وایة لة میَذووی رِامیاری و عیرفان و تةنانةت ئابووریش دا ئةوانةی کارناس و کارزانن بوونةتة هؤی رِاطرتنی دام و دةزطای ئةسلَی، واتة ئةطةر ئةمیریَک رِاویَذکار و وةزیریَکی باش و لـآ زانی هةبوو بیَت باشتر بةکاری ولآت دا رِاطةیشتووة و خزمةتی زیاتری بة کؤمةلَطا و جةماوةر و ولآت کردوة. ئةطةر حاکمآ میرزاییَکی خؤش نووس و نوکتةزانی هةبووة و نامةکانی ئاراستةی ثایةتةخت کردوة ئةو میرزایة بوةتة هؤی رِیَز و حورمةتی فراوانی حکومةت و بة ثیَضةوانةیش ئةطةر قةلَةمی کؤلَ و هةلَةو لادةر ضوةتة ناو مالَی حاکم یا شیَخ یا بةطآ بوةتة هؤی مالَ ویَرانی و قةومانی کارةسات. بؤ ویَنة لة شاری ئیَمةدا واتة سةقز لقآ لة مالَباتی ئةردةلآن کة بة سولَتانی ئةردةلآن دةناسریَن حکومةتیان کردوة و لة کاتی حکومةتی مةجیدخان‌دا هاوکات لةطةلَ دةسةلآتی «ناصرالدین شاة»ی قاجار، کاتبی دةرباری مةجید خان مةرحوومی میرزا عةبدولحةمیدی مةجدی بوة کة یةکیَکة لة مةزنترین کةسایةتیة زاناکانی ئةوکاتةو ئیَستاش و ضوونکا هةم هةلَبةستةوان واتة شاعیَر و هةم خوش نویس و هةم حةکاک و هةم مونشی و کاتب بوة و بة کورتی لة هةر قامکیَکی هونةرآ ثةیدا بوة و کاتی ئةمیر نیزامی طةرِووسی کة بؤ خؤیشی ویَرِای ئةوةی سیاسةت وان و سةر لةشکةر و ئامیر هیَزی عةسکةری ولآت بووة لة خؤش نووسی و نةزم و نةسردا یةکیَکة لة مامؤستایانی عةسری ناسری بة دیتنی خةت و کیتابةتی مةجدی مات و حةیران بوةو بة ضةشنآ کة رِاثؤرتی هةبوونی میرزاییَکی ئاوای لة دةزطای حکومةتی سةقز دا بة عةرزی ناسرةدین شا طةیاندووة و ئةویش داوای کردوة کة ضاوثیَکةوتنیان هةبیَت و ئةمةیش ئةبیَتة هوی فةخر و شانازی بؤ مةجید خانی حاکم و شاری سةقز و مةجدی دةرِواتة دةربار و قةسیدةییَکی ئاراستةی شا کرد کة وةکوو میَذوونووسان دةلَیَن بؤ خؤیشی شاعیر و ئةدیبیَکی بة توانا بوة. بةلآم بةو ذنةوتنی هةلَبةستی مةجدی و لـآ دوانةکانی ئةو لة دیداری شاة دا، فةرمانی لةقةبی «ملک الکلام» واتة ثادشای کةلامی ثآ ئةدةن و ئیتر لة سةقز بةرةو سنة و تاران باری کردوة و هةر لة تارانیش و لة ثاش سةفةری حةج وةفاتی کردوة و کورِیَکی بةناوی عةبدولحةمید بووة کة ئةویش تاکاتی حکومةتی دوکتور موسةدیق و ثةیتا ثةیتا لة ثؤستی سةرؤکایةتی «دار الانشا»ی نوخست وةزیری ئیَران دا بة حورمةت و رِیَزی فراوانةوة کاری کردة و لةقةبی ئةمیر الکتاب بوة و ئةم نوسراوانةی بارةطای خواجة حافیزی لة شیراز و سةردةرکی زانکؤی تاران و بانطی مةرکةزی یا میللی ولآت و مؤزةخانةی ئیَرانی باستان بة خةتی ئةو نووسراون و ئیَستایش لة تاران و شیراز بةرضاو دةکةون. هةروا کاتبی واش بوة کة لةبآ سةوادی خؤیدا ئیعزامی بة ئیَعدام نووسیوة واتة کاتآ نامةی ناردة بؤ شویَنآ کة فلآنة کةس ئیعزام کةن بؤ ئیَرة لی تیَک ضووة و کابرای بآ تاوانی داوة بة ئیَعدام.

ئةلَبةت مةرحوومی مةجدی وةکوو بؤ خؤی نوسیویةتی دارای دوازدة کورِ بووة کة لةوانة «ابو البها» ملک الکلامی‌ش لة سنة ذیاوة و هةلَطری لةقةبی سالار موئةید و دارای دیوانی شیَعر بووة. مةجدی لة سةفةرنامةی حةجی خؤیدا نوسیویةتی کة یةکآ لة براکانی بةناوی میرزا عةلی ثیَشتر بة مالَةوة کؤضی کردوة بؤ جیجاز و لة دةرباری سعوودیةدا خاوةنی روتبة و مةقام بوة و بةکار و طیر و طرفتی حاجیة کوردةکاندا رِاطةیشتووة و دةبآ ئةولادةکانی ئةو ئیَستاش لةو ولآتة مابیَتن.

مةبةستی طشتی لةم ثیَشةکییة ئةوةیة کة بؤ هةمووان رِوونة بة هیجرةتی حةزرةتی مةولانا خالیدی غةریب بؤ دیمشق، ئیتر حةزرةتی شیَخ عوسمانی سیراجةدین ـ قدس الله سرة ـ بووة بة ئةمیندار و جیَنشینی مورشیدةکةی خؤی لة هةورامان و ئیَران و عیَراق دا بةلآم وةکوو دةزانین حةزرةتی مةولانا بؤ خؤی نووسةر و شاعیَر و ئةدیب بة تةواو مةعنا بوة و ئةمرِؤ کة بة هیممةتی خانم دوکتور موعتةمةدی و ضةند کةسی تر زؤربةی شویَنةوارةکانی لةطةلَ بةسةرهات و شةرحی حالَی لة بةردةستی عةلاقةمةندان دایة و بةسآ زبانی فارسی و کوردی و عةرةبی نووسیویةتی و کاتآ فةرمانی خةلافةتی دةرکردة بؤ هةر خةلیفةی بة زبانی خؤی نووسیویةتی بةلآم لة خانةقای حةزرةتی شیَخ عوسمان دا زؤربةی ئةحکام بة زبانی فارسی نووسراوة و یةکآ لةوانة فةرمانی خةلافةتی حاجی شیَخ مستةفا سةقزة کة من ضةند جار لة سةر ئةو فةرمانة و شیَوازی نووسینةکةی کة سةر رِیَذة لة ئیهام و ئیبهام و ئیستیعارة و ئاماذة بة ئایاتی قورئانی و ئةحادیسی نةبةوی و خویَنةر سةرسام دةبآ. دواوم ئةلَبةت مةرحومی حاجی شیَخ مستةفای سةقز لة ئةسلَدا خةلَکی طوندی شمشیَر بوة لة هةورامان و لة بنةمالَةی سدیقی و دةلَیَن دةضنةوة سةر حةزرةتی ئةبووبةکری سدیق رِةزای خوای لیَ بیَت.

مامؤستای مةزن مةلا عةبدولکةریمی مودةرِیس کة خوا دةرةجاتی عالی کات فةرموویةتی کة مةلا حامید کورِی مةلا عةلی و لة نةوادةکانی مةلا مستةفای بیَسارانی بووة. کةوابیَت ئةمة بؤمان دةسةلمیَنیَت کة ضرای مالَی بیَسارانی مةزن هةرطیز خامؤش نةبووة و مالَی ئةو زاتة وةکوو ئةستیَرةییَکی ثرِشنطدار بووة بة سةرضاوةی نوور و رِووناکی ئةلَبةت مةلا عةبدولکةریم کة لة ثاش مةلا عةبدولقادری کانی کةوة بوة بة بةرثرسی حةوزةی عیلمیةی هةورامان هیض کات بآ سةرضاوة فةرمایشی نةفةرموة مةرحومی مامؤستای رِةحمةتی سةبارةت بةو زاتة نوسیویةتی ئةطةر ئیَمة بین و ترازو و شایةن بهیَنین و مامؤستا لة تاییک و کتیَبةکان و نووسراوةکانی لةو تای ترازوة کة داینیَن و بیان کیَشن. قورسائی بةر هةمةکانی لة کیَشی لةشی زیاترة. سالَی لة دایکبوونی مامؤستا مةلا حامید 1225 کؤضی مانطی بوة و لة طوندی بیَساران ثای ناوةتة جیهان و لة داویَنی بنةمالَةییَکی ئایینی و ناسراودا ثةروةردة بووة. لةو کات و زةمانةدا وةکوو ئیَستا کتیَبی دةرسی نةبووة واتة دةولَةتی ناوةندی و دةزطای فیَرکردن و بارهیَنان بةم شیَوازة نةبووة هةر بؤیة خویَندن بة فارسی و عةرةبی دةستی ثیَدةکرد تا مةرحةلةی تةواو کردنی عةوامیلی جورجانی و ئیسماعیل نامة و ناطةهان و سةنط تراشی کیَوی توور کة لة مةسنةوی دةریان هیَنابووة ثاشان طولستان و بووستان لة زؤربةی حوجرةکانیش دا نامیلکةی «ئةحمةدی» بؤ فیَرکردنی عةرةبی و کوردی تةدریس دةکراو ئةمةیش خزمةتیَکی مةزن بوو بؤ ثةرة ثیَدان و فیَربوونی کوردی و عةرةبی بة زبانیَکی سادة و ساکار وةکوو لة یادم مابیَت بةم جؤرة بؤو :

رأس، سةرة، عةین ضاوة            قالَب بةدةن، ئیسم ناوة

أنف لووتة، حاجب برؤ              فخذ رِانة، رُکبة ئةذنؤ

مةلا حامید لة تةمةنی بیست و ثةنج سالَی دا خویَندنی تةواو کرد بوو. ئةو کاتة ئةطةر فةقآکان دةطةیشتنة خویَندنی جامی بة شادی و خؤشی لةرِادة بةدةر ئیجازةیان ثآ ئةدان کةوای شؤرِ لة بةرکةن و ثییان دةطوتن موستةعید و ئیتر ثای رِاحةتیان لیَ دادةکیَشاو سووختةی هةذار دةبوا خزمةتیان بکات و برِواتة ناو طوند لة نان و ماست و شیر و هیَلکة و ضیَشت و ئةوةی خواردةمةنی کة خیَرومةندان ثیَیان ئةدان کیَشیان دةکرد بة حوجرة و ئةمجار سوختة و موستةعید لة سةر یةک سفرة دادةنیشتن و شیَوةی نان خواردن وا بوو کة سةرةتا موستةعیدی طةورة یا ئةرِشةد تیکةی یةکةمی دةطرت و خؤی مةشغوول دةکرد تا ئةوانی تر یةکة یةکة تیکة هةلَبطرن و کاتآ نةفةری ئاخری سووختة تیکةی هةلَدةطرت جاریَکی‌تر موستةعیدی ئةرِشةد تیکةی دووهةمی دةطرت. دةنا هیضکامیان ئیزنی ئةوةیان نةبوو خاریج لة نؤبة تیکة بطرن و لةم کاتةدا میَلآک تةواو دةبوو. بةلآم نانی وشکی ئةو سةو سةردةمة ئةوندة بة لةزةت بوو کة بآ ضیَشت دةیان خوارد و شوکری خودایان دةکرد. ئةلَبةت بةندةیش لةو ئیشة بیَبةش نةبووم و لة تةمةنی منالَی‌دا و بؤ فیَربوونی ضةند دیَرِیَک بووم بة سوختةو دةردةکةی دةزانم.

کاتآ بانط و ئاوازی ئیرشادی حةزرةتی شیَخ عوسمان بلآوةی کرد مةلا حامید ضوة خزمةتی و لة یةکةم نةزةردا عاشقی خووخدة و کةراماتی حةزرةتی شیَخ بوو. جةزبة طرتی و بوون بة مورید و موراد. ئةوانةی کةبیان هةویَت سةبارةت بة تةسةوف و مورید و موراد لیَکؤلَینةوة بکةن، دةبآ تةزکةرةتوئةولیای عةتاری نةیشابووری و مةقاماتی ذةندةثیلی شیَخ ئةحمةدی جامی و دیوانی شةمسی تةوریَزی یا غةزةلَیات و دةفتةرةکانی مةسنةوی شةریف و عةقلَی سؤرخ سؤهرةوةردی و مةنتقولتةیری عةتتار و لةطشتی طرنطتر کتیَبةکانی ئیبنولعةرةبی بخویَننةوة و حالآتی بایةزیدی بةستامی و قةلائدولجةواهیر لة شةرحی کةراماتی شیَخ عةبدولقادری طةیلانی ـ قدس الله سرة ـ بخویَننةوة. عةتتاری نةیشابووری سةبارةت بة عیرفان لة ضةند دیَرِدا فةرموویةتی :


ای از اوّل آشنایی یافته
پای در عشق حقیقی نِه تمام
زانکه اینجا پای دار و اژدهاست
هرکی سر بروی به از جانان بود


و آخر از غفلت جدایی یافته
نوش کن با اژدها مردانه جام

عاشقان را سر بریدن خون بهاست
عشق ورزیدن بر او تاوان بود

 

کاتآ حةزرةتی شیَخ عوسمان بةضاوی حةقیقةت بین سةرنجی حالآت و رِةفتار و کردار و نةزم و نووسینی مةلا حامیدی‌دا کردی بة مةحرةمی رِاز و ئةسراری خؤی و لة هةرضی کة لة خوم خانةی بةزمی ئةلةست دا نؤشیبووی جامیَکی دا بة مةلا حامید و مةقامی خةلافةتی ثآ عةتا کردو بؤ مةحکةم تر کردنی ثةیوةندةکان، ذن خوشکی خؤی کة برازای حةزرةتی مةولانا بوو کرد بة حةرةمی و بة قةولی خؤمان بوون بة هاوةلَ زاوا و لةطةلَ شیَخ دا تةشریفیان بردة خانةقای مةولانا لة شاری سلیَمانی تا ئةو جیَطا بوو بة مةحرةمی شیَخ کة لة کاتی نةبوونی ئةو یا سةفةر و دووری دا بة نیابةتی شیَخ کار و باری موریدةکانی ئةنجام دا.

مةلا حامید لةو خاتوونةی برازای مةولانا بوو بة خاوةنی دوو کورِ بة ناوةکانی عةبدولحةمید و شةمسةدین کة ئةوانیش لة زانایانی زةمانی خؤیان بوون. شویَنةوارةکانی مةلا حامید لة دین و عیرفان یةکجار جیَطای بایاخ و ئةرزش و جیَطای سةرسورِمانة کة بؤضی وةکوو ثیَویست نةکةوتوونةتة بةردةستی ئةویندارانی ئةم مةکتةبة ثیرؤزة کة دةبیَتة هؤی شؤردنةوةی رِؤح و رِةوان لة هةرضی ئالوودةطی و بةدةست هیَنانی ئاسوودةطی و ئارامش بؤ عیبادةت و رِاز و نیاز لةطةلَ خالقی بآ هاوتادا. سةرنجی شویَنةوارةکان ثیَمان دةلَیَن کة ضةندآ بة سةر ئةدةبی فارسی دا زالَ و بطرة مامؤستا بوة و لةوانةیة ئةوکارانةی مةلا حامید کردویةتی، مامؤستاییَکی فارس زبانی ئةم سةردةمةی زانستطای ئةدةبیات لة توانای دا نةبیَت وةکوو شةرحی کتیَبی طولَشةنی رِاز لة نووسینی شیَخ مةحمود شةبستةری کة لیسانولغةیب حافیزی شیرازی بؤ هةلَبةستةکانی خؤی کةلَکی فراوانی لیَ وةرطرتووة یان شرؤظةی مةسنةوی مةعنةوی لة سآ بةرطدا و نووسینةوةی توحفةی ابن حجر و شةرحی کتیَبی «ذات الشفا فی سیرة المصطفى».

بةرِاستی جیَطای داخ و کةسةرة کة ئةم زانا مةزنة تةنها 57 سالَ ذیاوة و لةو تةمةنة کورتةدا و سالَی 1312 کؤضی مانطی لة خانةقای بیارة وةفاتی فةرمووة تآ رِوانین لة نووسین و هیَنانةوةی دةلیل و بةلَطة لة نةسری مةلا حامیددا ثیشان دةری مامؤستایی و توانای بیَ رِادةی ئةوةکة وشةو ثیَنووس بة ویَنةی مؤم لة دةستی دا وابووة وةکوو ئةم نامة کورتة بؤ مةولةوی :

جناب صاحب والا مقام، خود را بعد از دست بوسی معروض می‌دارد که صحیفه‌ی شریفه و عبارات لطیفه، ایشان را در خدمت «قطب الزمان علیه الرحمه و الرضوان»  معروض داشتیم. فرمودند : که مرا در صحّت و ثبوت نسبت شریف مولوی و طائفه «ملایی» هیچ شبهه و تشکیک نمانده، شبهه و گمان مشکک مصادم بداهت ما نمی‌شود.

نفرت خفاش بی‌بصر کلف رخسار محبوب مهر انور نمی‌شود، بلکه فی الحقیقه دلیل وجود خورشید است.

نفرت خفاشکان باشد دلیل               بر وجود آفتاب بس جمیل

 

نموونةی نووسینی مةلا حامید بة زبانی فارسی

وةکوو ثیَشتر رِام طةیاند فةرمانی خةتی مةلا حامید بؤ حاجی شیَخ مستةفای سةقز خةلَیفةی شیَخی سیراجةدین ئیَستا لة کتیَبخانةی مةرحوومی شیَخ عومةر نةقشبةندی دایة و بةندة لة بةرطی یةکةمی میَذووی سةقز و تةزکةرةی سادات و سولةحای ئةو هةریَمة ضاثم کردوة. دةقی فةرمانةکة فارسی‌یة بةلآم زبانیَکی مامؤستایانة و تةواو ئةدةبی هةیة کة لیَرةدا بؤ ناساندنی شیَوازی نووسینی ئةو زاتة لةم کؤبوونةوةدا ثیَشکةشی دةکةم.

الحمد لمن جعل الأولیاء هداة الطریق و صیر الأقتدا بهداهم بدرقة السالکین فی المسالک التحقیق و الصلاة و السلام على من منّ الله سبحانه علینا و هدانا إلى صراط السوى باتباعه و على آله و صحبه و عترته و جمیع اُمته و اتباعه و بعد ... بعلماء عالمین و حکّام بأعز و تمکین و سایر المسلمین وفقنا الله و إیاهم على ترویج الدین المبین و التسنُّن بسنن حضرة سید المرسلین صلاته و سلامه على من یول إلیه الجمیع إلى یوم الدین.

پس از دعای با صدق قرین و سلام صفا آیین عرض و اعلام می‌شود که قال النبی صلی الله علیه و سلم «الدین النصیحة» یعنی اساس دین برخیرخواهی مسلمین است. لهذا برکسی که بمذاق جان مزه‌ای از شربت خوشگوار معرفت چشیده باشد لازم و فرض عین است که نصیحت و تربیت را مهما امکن از طالبان حق دریغ ننماید و بهر چه میسر شود رشته‌ی پای دل ایشان را بگشاید. علماء به تبلیغ احکام شریعت مکلفند و امرا به تمهید قوانین و عدالت و رعیت پروری و تأیید اهالی شریعت غرّا مشرف و عرفاً به اهدایت و ارشاد و عباد بر طریق سداد مؤظف ... این سه طائفه که مدار کار دین به جهد و جد ایشان است اگر با هم متفق الکلمه باشند باعث مزید سعادت است. این حقیر مسکین که خاک قدم اهل معرفت و جاروب کش آستان ارباب حق الیقینم. مهما امکن به آنچه مأمورم از خدمت طالبان حق کوتاهی نکرده‌ام و الحمد الله جمعی را به طریق جذب و سلوک براه و جاده سلوک کشیده روی به طرف حق جذب کرده و بیضه‌ی استعداد ایشان را زیربال تربیت نهاده و پرورده‌ام تا که ببال همت پرواز کرده روی عروج به آشیان حقیقت جامعه نهاده‌اند و باز از آنجا باز صفت رجوع کرده و به سیر قهقرای جهت شکارکردن مرغان دیگر پر گشوده‌اند.

من جمله آنان که به این خصیصه ممتازند و به تاج قبول و وصول و عروج و نزول اجاره خلافت ممتاز، برادر طریق و راهرو و راه تحقیق، صاحب اعتقاد و ارادت و خلوص و صدق و صفا، فرزند معنوی شیخ مصطفی است که بعد از اکتساب علوم ظاهره وافره، کمند جذبه من جذبات الحق او را به صحبت این حقیر کشید و از می خمخانه‌ی الست که در بزم الأرواح جنود مجنّده از آن چشیده و از نشانه‌ی آن هنوز مست بود چند ساغری چشید. توجهات بسیار یافته است و به نظرات کثیره مشرف گردیده لطابفش از بند تعلّق شتی برون آمده و به سوی حقیقت جامعه شتافته. جذب را با سلوک جمع ساخته و رجوع را با عروج ختم نموده، واجد فاقد، و واصل مهجور است. بالاخره حقیر وی را جهت ارشاد و سایر عباد و راهنمایی به سوی طریق سداد، مجاز و مأذون و مجبور و مأمور نمودم که بوجهی که خود تلقین یافته و به طریقی که خود در آن شتافته بعد از استخاره و شرح صدر، طالبان حق راه تلقین کرده و به حق دلالت نماید و به کوچه و نظرات خاصه چنان که متعارف بزرگان این خاندان است زنگ حجاب را از دل‌ها بزداید و پرده‌ی نقاب را از روی جان‌ها بگشاید، و نصیحت من با وی و سایر اجازت یافتگان این است که نیّت را در این عمل خیر بکلی صحیح و سالم دارند و تتبع به سنن سینه و عمل به عزیمت را که شرط راه بزرگان این خاندان است فرض ذمه‌ی خویش شمارند. و نصیحت تا جان ایشان این که مراعات و چشمداشت ادب را مرضی پیران شناسند تا که دروازه‌ی سلوک مفتوح گردد و کان ذلک على الله یسیراً. و لا حول و لا قوه إلا بالله العلی العظیم و صلی الله على سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم.

عثمان النقشبندی الخالدی

 

جیَطای ئاماذةیةکة حاجی شیَخ مستةفای جوانرِؤیی یان شمشیَری زاوای حةزرةتی شیَخ عومةری زیائةدین بوةو خاتوو عادلَة خیَزانی ئةو بووةکة بوون بة دارای دوو کورِ بة ناوةکانی شیَخ عابید عیرفان کة سةرؤکی ئیدارةی ئاماری سةقز و زاوای سةیفةدین خانی موزةفةروسةلَتةنةی ئةرِدةلآن بو و مةرحومة رابیَعة خانم خیَزانی ئةوبو بةلآم ئةولادیان نةبوو شیَخ محةمةد رِةئوف زیاییش کورِی دووهةمیان بوو کة کورِیَکی بوة‌ بة ناوی شیَخ فاتیَح ئةفسةری ئةرتةشی ئیَران بووة و لة حةوزیَکی کؤشکی خاسراوای سنة خنکاوة و کضی حاجی شیَخ مستةفا و عادلَة خاتوون بةناوی حةلیمة خاتوون دایکی شاعیَری سةقزی شیَخ نافیَع مةزهةر و مامؤستا شیَخ فةخرةدین و کاک شیَخ عیَزةدین بووة.

حاجی شیَخ مستةفا خیَزانی دووهةمی کضی شیَخولئیسلامی بانة بوة و لةو خاتوونة شیَخ محةمةد عارف نةقشبةندی مولةقةب بة «مووعینةدین» و «شیَخولمةشایةخ» بوو کة ثاش وةفاتی شیَخ بوة بة جیَطاداری ئةو کة هةلَطری شةش هةزار حةدیس و خاوةنی کتیَبةکانی «البرکات الفاروقیة» و «فتووحاتی عیرفانی» یا شرح مجدد الف سانی و زاد المعاد و جهر لة تةسةوف دا یا زیکری خةفی و بة داخةوة تا ئیَستا ضاث نةکراون و دوو نوسخة لةوانةلای من بوون. لة سةر خواستی حةرزةتی شیَخ عوسمانی سانی ـ قدس الله سرة ـ و بة‌رِةزامةندی مةرحومی شیَخ ئةحمةد سةعید، برِیار وابوو رِةوانةی ئیستانبؤلَی بکةم. بةلآم بة وةفاتی شیَخ تةسلیمی وةزارةتی ئةوقاف و کاروباری ئایینی لة هةولیَر کراوة و جةنابی شیَخ عةدنان نةقشبةندی کورِی حةزرةتی شیَخ حیسامةدین فةرمووی ئیَمة لة یةک رِةضةلَةکین و ئیَوة و کةسانی تر ئةطةر شتیَکستان زانی ثیَمان بلَیَن تا ئةو جیَطای ئاطادارم لة کاتی وةزارةتی جةنابی شیَخ عةدنان دا ثیَشانطاییَکی کتیَبة خةتی و ضاث نةکراوةکانی کتیَبخانةی ئةوقافی هةولیَر دایةر بوو دةیان بةرط کتیَبی نایاب بة قةلَةمی مامؤستایانی ئایینی وةکوو مةلای طةورة و مةلا ئةفةندی و موفتی مةزن و عةلامةی بةنی ئادةم کةوتة بةر ضاوی ئؤطران و منیش ثةنام برد بؤ کتیَبخانةی حةزرةتی ئایةتؤلَلآ مةرعةشی لة قؤم کة بةلَکوو ئةوان ئةو کتیَبانة ضاث بکةن بةلآم لة ولآمی من دا نووسیویانة ئیَستا لةو ناوةندةدا کة بة مةزنترین کتیَبخانة و ضاثخانةی کتیَبی دینی لة رِؤذهةلآتی ناوةرِاست دادةنریَت تةنها ئةو کتیَبانة ضاث دةکةن کة میَذووةکةیان کةمتر لة ثانسةد سالَ نةبیَت و هةربؤیة داخوازیةکةی من جیَبةجآ نةکرا بةلآم هةر ئیَستا کتیَبی لة طوندی ثارسانیان لة سةقز هةیة بةناوی دوعای سةیفی تةئلیفی حةزرةتی سةید عةلی کورِی باوة سةید شوکرولَلآ ثارسانیان کة زاوای شا عةباسی کةبیر بووة. ئةم کتیَبة بة شیَوةی سةحیفةی سةججادیة نووسراوة و خةتیَکی هةرة جوانی هةیة بة مةرةکةفی رِةش و سوور و دةیان سالَة بآ ئةوةی بیخویَنن بةرطی سةوزیان کردوةتة بةری و لة مالَی شیَخ دایان ناوة و ئةوانةی نةخؤش بن بة تایبةت ئةوانةی تووشی نةخؤشینی نةفسی و دةروونی دةبن دةضنة ئةوآ بةدانی سةرقةلَةمانة و ئةو ضةشنة شتانة دةست و سةری تآ دةساون. هةر بؤیة لة مةعرةزی نابوودی و خةساردایة و ئةمةیش ثیَشنیارةکةی سالَی رِابردوومان بیر دةخاتةوة کة داوا بکةین لة ئیدارةی کوللی ئیرِشادی ئیسلامی بؤ دامةزراندنی بةشی ثاراستنی مةختوتات و حةفازةتی ئةو هةموو کتیَب و فةرمان و بةلَطةنایابانة لة جةوری زةمانةوة نةزانی.

ئیتر لةمة ثتر موزاحیمی کات و ساتی هیَذاتان نابم و لة یةزدانی مةزن داوا دةکةم رِؤحی مةرحوومی مةلا حامید و باوک و دایک و مورشید و ئوستادانی شاد بکات و لة بةهةشتی بةرین دا و لةطةلَ سالَحان و شوهةدا و راستان دا غةریقی رِةحمةتی خودائی بن.

 


برچسب ها